چگونه میتوانم علاقه فرزندم به طبیعت را کشف کنم؟
فهرست مطالب مقاله
آیا کودک شما هوش طبیعتگرا بالایی دارد؟ آیا فرزندان شما در مورد طبیعت و نحوه عملکرد زیستگاههای مختلف کنجکاو هستند؟ آیا آنها اغلب در مورد محل زندگی حیوانات مختلف و آنچه تغذیه میکنند، سؤال میپرسند؟ آیا آنها اغلب فرآیندهای مختلف طبیعی مانند اینکه چگونه یک کرم به یک پروانه زیبا تبدیل میشود یا چگونگی منفجرشدن آتش فشان و به وجود آمدن ستارهها را زیر سوال میبرند؟
اگر کودک شما از شما چنین سوالاتی میپرسد پس قطعا کودک شما هوش طبیعتگرا قدرتمندی دارد. هوش طبیعتگرا استعدادی است که برخی از بچهها، آن را دارا هستند. این هوش آنها را در مورد اتفاقات مختلف در دنیای طبیعی کنجکاو میکند. آنها نسبت به رفتار و الگوهای حیوانات و گیاهان در یک محیط طبیعی کنجکاو شده و مدام دوست دارند تا چیزی را کشف کنند. این کودکان از کاشت گلها یا گیاهان مختلف بسیار لذت میبرند و معمولاً اصرار دارد تا حیوان خانگی داشته باشند.
هوش طبیعت گرایانه مهارتی برای ایجاد تمایزات قابل توجه بین موجودات مختلف در جهان طبیعی است. به گفته معلمان مهدکودک، کودکان با این مهارت از سنین بسیار پایین به موضوعاتی مانند زیست شناسی، جانورشناسی، گیاه شناسی، زمین شناسی و… علاقه مند میشوند.
این نوع هوش در برخورد با مشکلات پیچیده و زندگی در محیط های طبیعی عملکرد قوی تر و بالاتری دارد. در این مقاله به مفهوم هوش طبیعت گرایانه و کاربردهای آن در کودکان می پردازیم و با مثال های مختلف به بررسی نحوه رشد و تقویت آن در کودکان می پردازیم.
هوش طبیعت گرا چیست؟
هوارد گاردنر هوش طبیعت گرایانه را توانایی تشخیص، طبقه بندی و دستکاری اجزای دنیای فیزیکی از جمله اشیاء، موجودات زنده، گیاهان و حیوانات تعریف کرد. تصور میشود که هوش طبیعی در زمان انسانهای اولیه ، زمانی که شناخت حیوانات مفید و خطرناک، مطالعه آب و هوا، مطالعه زمین و گسترش دامنه منابع غذایی همه برای بقا ضروری بودند؛ تکامل یافته است
کودکانی که دارای هوش طبیعت گرایانه هستند، معمولاً به جهان طبیعیت و خلقت انسان اهمیت میدهند. هوش طبیعت گرایانه را می توان هم در اوایل زندگی یعنی در سنین کودکی و هم به مرور زمان و همزمان با رشد کودک پرورش داد. تنها چیزی که برای ادامه علاقه به طبیعت نیاز است یک برقراری یک ارتباط نزدیک با آن است. برای ایجاد علاقه، فعالیتهای مختلف و هماهنگ با محیط زیست و طبیعت میتوانند راه مفیدی باشند. فعالیتهای متنوع میتواند بچهها را تشویق کند تا به روشهای مختلف با طبیعت ارتباط برقرار کنند.
هوش طبیعت گرایانه به عنوان یکی از انواع هوش از طریق مشاهده و الهام از رویدادها و شیوه های زندگی در طبیعت شکل می گیرد. در واقع این نوع هوش با الهام از طبیعت می تواند به عنوان یک استراتژی هوشمند برای خلق چیزهای خلاقانه و کارآمد مورد استفاده قرار گیرد. به عنوان مثال، یک دانشمند ممکن است مواد بسیار قابل استفاده و جدیدی را با الهام از طبیعت اختراع کند که در صنایع مختلف استفاده می شود.
هوش طبیعت گرایانه معمولاً شامل مجموعهای از ویژگیهای مختلف است که یک سیستم هوشمند را قادر میسازد تا با الهام از طبیعت رویدادهای مختلف را پیش بینی و تشخیص دهد. برخی از این ویژگی ها عبارتند از حساسیت به محیط، درک عمیق موجودات زنده و پدیده های طبیعی و توانایی تمایز بین ویژگیهای مختلف طبیعت.
بیشتر فعالیت های ارائه شده در این مقاله ترکیبی از یادگیری عملی و همچنین تئوری هستند. با انجام این فعالیتها، کودکان میتوانند هوش طبیعتگرایانه را از منظری وسیعتر مشاهده کرده و مسائل مختلفی را کشف کنند.
از هوش طبیعت گرایانه در کجا استفاده میشود؟
هوش طبیعیتگرا شامل درک عمیق گیاهان و جانوران است. همچنین بر فرآیندهای مختلف طبیعت تمرکز دارد و کودکان با تغییر فصول مختلف و تغییرات آب و هوایی میتوانند آن را مشاهده کرده و اتفاقات جدیدی را کشف کنند. در چنین شرایطی، هوش طبیعت گرایانه آنها را قادر میسازد تا با محیط اطراف ارتباط برقرار کنند و در عین حال به دلایل پشت وقایع توجه کنند.
هوش طبیعت گرایانه به کودکان کمک میکند تا به فرآیند ایجاد پدیدههای مختلف توجه کنند. این کودکان به شدت کنجکاو هستند و مدادم در تلاشد تا دلیل و پیامدهای هر تصمیم یا اتفاقی را پیدا کنند. این موضوع به آنها کمک میکند تا مسیر آیندهی خود را نیز شفاف کنند و از اهداف شغلی خود بهره مند شوند.
آنها همچنین به عناصر مختلف طبیعت توجه میکنند. از این رو، هوش طبیعت گرایانه احتمالاً آنها را به ناظران و مشاهده کنندگان خوبی تبدیل میکند و مهارتهای تمرکز را در آنها افزایش میدهد. این موضوع به آنها در مطالعه و افزایش دقت و هوشیاری در موقعیتهای مختلف کمک میکند.
کودکان علاوه بر مشاهده طبیعت با ریتمها و الگوهای مختلفی که طبیعت از آن پیروی میکند نیز آشنا شده و نسبت به آن شناخت پیدا میکنند. از این رو، هنگامی که آنها در معرض افراد، دیدگاه ها و نظرات مختلف قرار میگیرند، احتمال بیشتری دارد که تفاوتها را بپذیرند و به صورت منطقی، به مسئله نگاه کنند.
کودکان با هوش طبیعت گرایانه، تمایل زیادی به پیاده روی و کمپینگ دارند. سفر و گشت و گذار در طبیعت نه تنها ذهن آنها را باز میکند، بلکه بستر وسیعی را برای یادگیری مطالب و موضوعات مختلف به صورت عملی را به آنها ارائه می دهد.
مغز کودکان مانند اسفنج است و اطلاعات و تجربیات محیط خود را جذب میکند. بنابراین، فراهم کردن فرصتهایی برای تعامل کودکان با طبیعت ضروری است تا هوش طبیعتگرایانه خود را توسعه دهند. در اینجا چند راه برای کمک به رشد هوش طبیعت گرا در کودکان آورده شده است.
یکی از بهترین راه ها برای کمک به رشد هوش طبیعت گرایانه کودکان، تشویق آنها به کشف طبیعت است. کودکان می توانند با کاوش در طبیعت در مورد پدیده های مختلف طبیعی، موجودات زنده و محیط زیست بیاموزند. به عنوان مثال، آنها می توانند برگ ها و گل های مختلف را جمع آوری کنند، حشرات مختلف را مشاهده کنند یا از محیط های مختلف مانند ساحل، جنگل یا کوه دیدن کنند.
فعالیت های مختلف مانند باغبانی، کمپینگ، پیاده روی و ماهیگیری می تواند درک بهتری از طبیعت را برای کودکان فراهم کند. این فعالیت ها می تواند به کودکان کمک کند تا یاد بگیرند که چگونه از گیاهان، حیوانات و محیط زیست مراقبت کنند و به آنها بیاموزند که از زیبایی های طبیعت قدردانی کنند.
همچنین خواندن کتاب و یادگیری در مورد طبیعت می تواند به رشد هوش طبیعی کودکان کمک کند. کتابها و منابع آموزشی مختلفی در دسترس هستند که میتوانند به کودکان در یادگیری پدیدههای طبیعی، حیوانات و اکوسیستمهای مختلف کمک کنند. این منابع می تواند اطلاعات و دانش لازم را برای درک و درک بهتر طبیعت در اختیار کودکان قرار دهد.
علاوه بر موارد عنوان شده، ادغام طبیعت در تجارب مختلف یادگیری میتواند به کودکان کمک کند تا هوش طبیعی خود را توسعه دهند. به عنوان مثال، استفاده از مواد طبیعی مختلف مانند برگ، سنگ و صدف در فعالیتهای هنری و صنایع دستی میتواند به کودکان کمک کند تا با ویژگیها و خواص مختلف مواد طبیعی آشنا شوند.
فعالیتهای جالب برای توسعه و تقویت هوش طبیعت گرا:
1- مشاهده طبیعت و توجه به عناصر مختلف
این فعالیت تماماً در مورد کاوش و جست و جو در محیط و برقراری ارتباط با طبیعت است به نحوی که به رشد هوش طبیعت گرا در کودکان و ایجاد آگاهی درباره محیطی که در آن زندگی میکنند کمک میکند. برای انجام این فعالیت از فرزند خود بخواهید که از مهارتهای مشاهدهای خود استفاده کنند و بر طبیعت اطراف خود تمرکز کنند.
آنها را به باغ ، پارک یا اطراف منزل ببرید. از آنها بخواهید چیزها، اشیاء و الگوهایی را که در اطراف خود می بینند را با شما به اشتراک بگذارند و یا در دفتری بنویسند. به عنوان مثال، آنها میتوانند در مورد انواع مختلف درختان، گیاهان، گلها، پروانهها یا پرندگانی که در آسمان پرواز میکنند برای شما صحبت کنند.
شما میتوانید هنگام قدم زدن در طبیعت، آنها را راهنمایی کنید و به نوع نگاه آنها به عناصر مختلف از منظرهای مختلف جهت دهید. چنین فعالیتی در یک کودک با هوش طبیعت گرای قدرتمند، شور و شوق زیادی را ایجاد میکند و سعی میکند تا در دفعات بعد به طبیعت، الگوها و عناصر مختلف توجه بیشتری نشان دهد. آنها همچنین با حضور در آنجا میتوانند به شیوهای متفاوت با طبیعت ارتباط برقرار کنند.
2- کاشتن یک نهال یا گیاه
کودکان با هوش طبییعت گرای بالا، عموماً از طبیعت با درختان و گیاهان مختلف یاد میکنند. فضای سبزی که در اطراف میبینند چیزی است که آنها را قادر میسازد اشکال مختلف طبیعت را درک کنند. برای انجام این فعالیت، برای کودک خود گلدان، دانه و انواع خاک را تهیه کنید. میتوانید یک یا دو روز به آنها فرصت دهید تا برای فعالیت کاشت نهال آماده شوند. مثلاً میتوانید یک فیلم یا انیمیشن یا حتی یک کارتون در ارتباط با کاشت گیاه به او نشان دهید و او را برای انجام این فعالیت آماده سازید. با کمک یک دیگر سعی کنید یک نهال یا یک گیاه را بکارید. از او بخواهید که گلدان را با مقداری خاک پر کند.
اگر کودکتان اصرار داشت از دستانش استفاده کند، او را منع نکنید و اجازه دهید با خاک و گیاه به صورت مستقیم ارتباط بگیرد. در ادامه از کودک خود بخواهید که دانه را داخل گلدان قرار دهد و کل دانه را با خاک بپوشاند. سپس از او بخواهید تا گیاه را آبیاری کنند و اجازه دهید این گیاهان را در محلی قرار دهد که به نور خورشید دسترسی داشته باشد. از فرزندتان بخواهید هر روز گیاه کاشته شده را آبیاری کند و نحوه رشد گیاه را مشاهده کند.
چنین فعالیتی آنها را قادر میسازد تا با طبیعت ارتباط برقرار کنند و شروع به رفتار با گیاه مانند دوست کوچک خود میکنند. آنها ممکن است در مورد استفاده از ابزارهای مختلف باغبانی مانند بیلچه و …که به آنها در توسعه مهارتهای باغبانی کمک میکند علاقه نشان داده و کنجکاو شوند. این فعالیت به آنها کمک میکند بفهمند که چگونه هر گیاهی در طبیعت برای رشد، شکوفایی و پرورش یافتن عمل میکند.
3- جمع کردن برخی از عناصر طبیعت
یکی دیگر از راههای تقویت و توسعه هوش طبیعت گرا در کودکان، جمع آوری عناصر مختلف طبیعت مانند؛ برگهای مختلف، گیاهان مختلف، سنگ ها و …. است. برای این فعالیت میتوانید وظایفی را به آنها محول کنید که به آنها کمک کند بیشتر در مورد طبیعت و محیط اطراف خود دانش کسب کنند.
برای انجام این فعالیت، از کودک خود بخواهید که از شما کمک بگیرند و انواع برگ های اطراف خود را جمع آوری کنند. از آنها بخواهید الگوها و رنگهای مختلفی را که هر برگ دارد مشاهده کنند. مدتی را به آنها فرصت دهید تا انواع مختلف برگها ( سوزنی ، پهن، نازک، ضخیم و…) را جمع آوری کنند.
پس از جمع آوری از آنها بخواهید این برگها را روی مقوا بچسبانند و سپس هر آنچه را مشاهده میکنند را توصیف کنند. مثلاً ؛ این برگ پهن و دارای رنگ سبز تیره است یا این یک برگ کوچک است که دارای بافت نرم است. چنین فعالیتی بچهها را قادر میسازد تا تفاوتهای طبیعی را فقط در یک عنصر از طبیعت درک کنند. آنها همچنین با نحوه عملکرد طبیعت در اشکال و رنگهای مختلف از طریق مشاهده برگها آشنا میشوند.
آیا کودک من هوش طبیعت گرایانه قدرتمندی دارد؟
اگر کودک شما ویژگی های گفته شده در مطالب زیر را دارد، پس قطعا یکی از هوشهای غالب فرزند شما، هوش طبیعت گراست.
- کودکی که عاشق جمع آوری انواع برگ و گل از باغ است و می تواند آنها را بر اساس رنگ، شکل و اندازه آنها شناسایی کند.
- کودکی که شیفته رفتار و عادات حیوانات است و می تواند درک کند که آنها چگونه با محیط های مختلف سازگار میشوند.
- کودکی که در پرورش انواع گیاهان مهارت دارد و می تواند با روش های طبیعی از آنها مراقبت کند.
- کودکی که علاقه زیادی به فعالیت های بیرون از منزل مانند؛ پیاده روی، کمپینگ و ماهیگیری دارد و میتواند در محیطهای طبیعی مختلف حرکت کند.
- کودکی که میتواند به راحتی با طبیعت و موجودات زنده ارتباط برقرار کند.
- کودکی که قدرت مشاهده دقیق را دارد و میتواند اتفاقاتی که در طبیعت رخ میدهد را درک کند.
- کودکی که امکان تمایز بین موارد مشابه و یافتن تفاوت ها را دارد. مثلاً برخی از گیاهان مشابه را تشخیص میدهد و تفاوت هایشان را شناسایی میکند.
- کودکی که به شدت نسبت به محیط زیست و چگونگی تأثیرپذیری آن از انسان آگاه است.
- کودکی که عاشق خواندن کتاب یا تماشای فیلمهای مستند در مورد پدیدههای مختلف طبیعی و حیات وحش در جهان هستند.
آیا این رفتارها شبیه رفتار فرزندان شماست؟ اگر پاسخ شما به این سؤال مثبت است، بنابراین فرزندان شما هوش طبیعت گرایانه ی قدرتمندی دارد و شما به عنوان والدین، مسئولیت دارید که علاقه آنها را به طبیعت و محیط زیست را توسعه دهید. اگر به این فکر می کنید که چگونه از فرزندان خود حمایت کنید، می توانید این راه ها را برای شروع امتحان کنید.
مشاغلی که کودکان شما میتوانند با توجه به این هوش در آینده انتخاب کنند:
حفاظت از محیط زیست، باغبان، مزرعهدار، باستان شناسی، پزشکی به ویژه حوزه تشریح، زمین شناسی، زیست شناسی یا گیاه شناسی
توانایی تشخیص و درک از ارتباط ما با طبیعت، هوش طبیعتگرا نامیده میشود. هوش طبیعتگرا آخرین نوع هوشی است که گاردنر در نظریه خود به هفت نوع قبلی افزوده و با مقاومت و مخالفت بیشتری نسبت به بقیه روبرو گردیده است. به گفته گاردنر، کسانی که دارای هوش طبیعتگرای بالایی هستند، سازگاری بیشتری با طبیعت دارند و معمولاً به پرورش، کشف محیط و یادگیری درباره موجودات علاقهمندند. این افراد بهسرعت از جزئیترین تغییرات در محیطشان آگاه میشوند.
همان طور که در مقاله عنوان کردیم کودکانی که هوش طبیعت گرا در آنان قوی و پررنگ تر از همسالان شان است، عاشق طبیعت و حیوانات هستند. این کودکان علاقه زیادی به حیوانات دارند و به احتمال زیاد از شما خواهند خواست تا برایشان یک حیوان خانگی تهیه کنید. آنها از نگهداری و رسیدگی به حیوانات یا گیاهان لذت می برند. آنها دوست دارند همواره در پارک یا باغ و کوه باشند و عاشق جست و خیز در چمن ها و باغبانی و ور رفتن با گل و گیاه هستند. این کودکان همچنین علاقه زیادی به حشرات، حیوانات منقرض شده مثل دایناسورها و باستان شناسی دارند. معمولا از فیلم ها و داستان های مربوط به دایناسورها لذت می برند. ممکن است همیشه سی دیها یا کتاب های مربوط به حیوانات بخرند و شاید علاقمند به جمع کردن و سازمان دادن انواع برگ، سنگ یا حشرات مختلف مثل پروانهها باشند. در طبیعت ممکن است مدت ها با یک حشره سرگرم باشند یا زمین را برای یافتن خانه مورچه ها و موریانه ها کاوش کنند. در نقاشیهایشان همواره میتوان تصاویری از طبیعت، حشرات، حیوانات و … را مشاهده کرد. این کودکان در مدرسه معمولاً تحقیقات علمی و دروس علمی مانند علوم تجربی، زمین شناسی یا زیست شناسی را دوست خواهند داشت. مشاغلی مانند باستان شناسی، پزشکی به ویژه حوزه تشریح، زمین شناسی، زیست شناسی یا گیاه شناسی و … برایشان مناسب باشد.
سخن پایانی
در این مقاله به ارائهی مطالبی در خصوص هوش طبیعت گرا پرداختیم و پس از تعریف آن، نشانهها و ویژگیهای یک کودک با هوش طبیعت گرا بالا را مشخص کردیم. در ادامهی این مقاله به مشاغل مناسب برای این کودکان پرداخته و در نهایت چند بازی و سرگرمی برای تقویت این هوش در کودکان، معرفی کردیم.
در راستای شناخت بیشتر کودکان، مؤسسهی استعدادیابی تلنتا، دورهای را فراهم کرده که شما با شرکت در این دوره میتوانید با مواردی همچون رفتار و سیر رشد اخلاقی آنها، شناخت هوشهای چندگانه در کودکان، تجزیه و تحلیل موارد مرتبط در تربیت کودکان و…. آشنا شده و در تربیت کودکان و رشد آنها به کار ببرید. اگر قصد دارید کودک خود را استعدادیابی کرده و استعدادها و توانمندیهای فرزند خود را شناسایی و تقویت کنید، پیشنهاد میکنم دورهی استعدادیابی کودکان را از دست ندهید. در این دوره شما میتوانید نسبت به هر آنچه که یک مادر برای تربیت و توسعه توانمندی های فرزندش نیاز دارد مسلط شوید و در مسیر تقویت کردن استعداد کودک خود گام بردارید.
از اینکه زمان خود را به مطالعه این مقاله اختصاص دادید سپاسگزارم. حال در قسمت نظرات برای ما بنویسید، که کودک شما برای نشان دادن هوش طبیعت گرا خود، کدام یک از نشانهها و ویژگیهای عنوان شده در مقاله را از خود نشان میدهد؟
نویسنده : یاسمن وزیرزاده
دیدگاهتان را بنویسید