چگونه میتوان هوش موسیقایی را در کودکان تقویت کرد؟
فهرست مطالب مقاله
هوش موسیقایی (Musical Intelligence)، یکی دیگر از انواع هوش های چندگانه ی گاردنر است که هوارد گاردنر در کتاب چارچوب ذهن آن را معرفی کرده است. هوش موسیقایی توانایی درک، تشخیص، تبدیل و بیان صداها و فرمهای موسیقی است.
این هوش به کودکان اجازه می دهد تا از طریق صدا معنا ایجاد کنند، ارتباط برقرار کرده و آن را درک کنند. این هوش حساسیت زیادی به ریتمها، ملودیها و آهنگهای یک قطعه موسیقی نشان میدهد.
اگر فرزند شما می تواند با ریتم و ملودی فکر کند، مدل های موسیقی پیچیده را به خاطر می سپارد، موزیک مینوازد یا میسازد، با جنبهی موسیقی کلمات و جملات بازی میکند، اغلب آهنگی را زمزمه میکند، یا ترانهها را به خوبی به خاطر میسپارد، پس قطعا کودک شما از هوش موسیقیایی قدرتمندی برخوردار است.
این مقاله 10 دقیقه از زمان شما را به خود اختصاص میدهد و در ادامهی این مقاله با هوش موسیقایی و نشانههای این هوش در کودکان، نحوهی تقویت آن و … بیشتر آشنا خواهید شد.
(همچنین بخوانید: هوش موسیقایی چیست؟ چطور میشود هوش موسیقایی را تقویت کرد؟)
هوش موسیقیایی چیست؟
هوش موسیقایی توانایی استفاده از مجموعه عناصر مربوط به موسیقی مانند صدا، ریتم، صوت، طنین، آهنگ و … میباشد. شاید مهمترین ابزار در هوش موسیقایی صدا و حساسیت به آن است. این صدا ممکن است مربوط به یک موسیقی نواخته شده و یا حتی یک صدا در طبیعت باشد.
چگونه هوش موسیقایی را در کودکم شناسایی کنم؟
- کودکان با هوش موسیقیایی بالا، معمولاً با ریتم، اهنگ، آواز یا حتی یک ملودی فکر میکنند.
- به صداهای اطراف حساس هستند و برای هر صدا واکنش نشان میدهند.
- با شنیدن صدای موسیقی، ترانه و حتی صداهای طبیعت هیجان زده میشوند.
- در نواختن ساز یا خواندن آواز توانمند هستند و از 7 یا 8 سالگی به نواختن ساز علاقه نشان میدهند.
- همیشه سعی میکنند با صدا همراه باشند، ممکن است مدام سوت بزنند یا ترانهای را زمزمه کنند.
- این کودکان همیشه و به صورت مداوم ریتم گرفته و با دست بر روی میز ضرب میگیرند.
- با گفتن یا شنیدن یک کلمه، معمولاً یک آهنگ یا موسیقی برایشان تداعی شده و مدام در ذهنشان تکرار میشود.
- حفظ اشعار و ترانههای مختلف یکی از نشانه های بارز کودکان با هوش موسیقیایی بالا میباشد.
- این کودکان به راحتی آهنگ بسیاری از آوازها را میشناسند و با این که موزیکی را به تعداد دفعات کمی شنیدهاند اما باز هم به آسانی میتوانند بدون اشکال آن را بخوانند.
- دوبلری، الگو گرفتن از شخصیتهای کارتونی و تغییر لحن و کلام در حین صحبت کردن، از خصوصیات بارز کودکان با هوش موسیقایی بالا است.
- این کودکان حتی میتوانند آثار مختلف موسیقی را تحلیل کرده و سازها و ابزار آلات موسیقی را در یک قطعه آهنگ از هم تفکیک کنند.
- معمولاً با شنیدن آهنگ، انرژی میگیرند و سعی میکنند هر روز تایمی را به صورت ویژه به گوش دادن به موسیقی اختصاص دهند.
- این کودکان معمولاً دروس مدرسه را با موسیقی بهتر یاد میگیرند، پس سعی میکنند از این توانایی در زمان یادگیری دروس مختلف استفاده کنند.
- برخی از کودکان با موسیقی بهتر تمرکز میکنند و قبل از مطالعه یا حتی حین مطالعه موسیقی گوش میدهند. این عمل به خاطر وجود هوش موسیقیایی بالا در کودک است.

چگونه می توانم به رشد هوش موسیقایی کودک خود کمک کنم؟
- اجازه دهید فرزندتان با انواع موسیقی آشنا شود و تفاوت آنها را ارزیابی کند.
- ثبت نام فرزندتان در یک کلاس موسیقی میتواند او را نسبت به موسیقی علاقه مند کرده و این هوش را در او تقویت کند.
- تحلیل موسیقی در پایان فیلمهای مختلف میتواند این هوش را در کودکان تقویت کند.
- سعی کنید فضای خانه یا ماشین را با موسیقی پر کنید. این کار باعث میشود که کودک در معرض موسیقیها و ترانههای مختلف قرار بگیرد و حس شنوایی کودک و هوش موسیقیایی او تقویت شود.
- به او اجازه دهید برای تمرکز بهتر، قبل از مطالعه کمی موسیقی گوش دهد.
- شما می توانید در فرزند خود برای نواختن موسیقی انگیزه ایجاد کنید و با خرید سازهای ساده مانند بلز یا طبل او را به نواختن ساز تشویق کنید.
- ریتم و موسیقی را به او آموزش دهید و اجازه دهید آن ها را به صورت مداوم تکرار کند.
- به او شعرهای کوتاه آموزش دهید.
- در کنسرت های مختلف شرکت کنید و ترانه های مختلف از خوانندگان مختلف را برای کودکتان پخش کنید.
مشاغل مناسب برای کودکانی که هوش موسیقایی قدرتمندی دارند
رهبر ارکستر
نوازنده
خواننده
آهنگساز
تنظیم کننده
منتقد موسیقی
سازنده سازها و ابزار آلات موسیقی
فروشنده سازهای موسیقی
صدا بردار
ترانه سرا
و …

فعالیتهایی که می توانید برای تقویت هوش موسیقایی کودک خود انجام دهید
1- به همراه کودک خود در کنسرت ها شرکت کنید
در میان فعالیتهایی که میتواند به تقویت هوش موسیقایی فرزند شما کمک کند، میتوان به شرکت کردن در کنسرت اشاره کرد. این رویدادها افراد با علایق یکسان را گرد هم میآورد و به شما امکان میدهد در یک نمایش کامل شرکت کنید.
2- نواختن ساز را به فرزند خود آموزش دهید
نواختن یک ساز موسیقی، هوش موسیقایی و سایر نواحی مغز را توسعه میدهد. این امر به تمرکز، حافظه و توسعه مهارتهای حرکتی نیز کمک میکند و درکنار تقویت هوش موسیقایی به توسعه هوش بدنی-جنبشی نیز کمک میکند.
(همچنین بخوانید: هوش بدنی-جنبشی چیست و چگونه میتوان آن را تقویت کرد؟)
3- آهنگهای مختلف از خوانندگان مختلف پخش کنید
بررسی آهنگهای مختلف از خوانندگان و آهنگسازان به کودک شما امکان میدهد تا ژانرهای مختلف موسیقی را جستجو و بررسی کند و منشاء آهنگها را درک کند. به همین ترتیب، در حین بررسی، تجزیه و تحلیل میتواند خیلی عمیق تر به تقویت هوش موسیقایی خود کمک کند.
(همچنین بخوانید: نقطه قوت تحلیل گر چیست و افراد دارای این نقطه قوت چه ویژگیهایی دارند؟)
4- هنگام مطالعه، کار یا زمان بازی، موسیقی پخش کنید
گوش دادن به موسیقی در پس زمینه به کودک شما کمک میکند تا توانایی انجام کارهای مختلف را به طور همزمان توسعه دهد. این کار به کودک شما در فرآیند تمرکز، اجرا و بهرهوری کمک بیشتری نیز میکند.
5- به موسیقی متن در هنگام دیدن برنامهی تلوزیون توجه کنید
زمانی که کودک شما غرق تماشای انیمیشن یا برنامه مورد علاقهاش است، کاری کنید تا به موسیقی متن آن دقت کند. بعد از اتمام موسیقی متن از او بخواهید به این سوال شما پاسخ دهد. این ترانه یا اهنگ در این برنامه چه احساسی را به کودک شما منتقل میکند؟ سعی کنید ذهن کودک خود را با به کارگیری هوش موسیقایی به چالش بکشید.
6- کودکتان را به شعر خواندن تشویق کنید
ذهن بچهها همانند لوح سفیدی میماند که آماده یادگیری مطالب جدید در سطح گسترده است. به کودک خود اجازه دهید تا شعرهایی را که آموخته است، در خانه بلند بخواند. حتی شما نیز سعی کنید او را در این کار همراهی کنید تا به انجام مکرر این کار تشویق شود. با همراهی شما او ممکن است اعتماد به نفس بیشتری برای بلندخوانی به دست بیاورد. این کار در کنار تقویت هوش موسیقایی به تقویت هوش زبانی-کلامی نیز کمک میکند.
7- آهنگهای مختلف را حدس بزنید
با فرزند خود زمانی را تعیین کرده و بین خود بازی و مسابقهی حدس آهنگ راه اندازی کنید. به کودکتان توشیح دهید که شما بخشی از اهنگ یا شعر را برای او پخش میکنید و سپس به صورت ناگهانی موسیقی را قطع میکنید. بعد از قطع موسیقی، او باید بخش دوم شعر یا متن اهنگ را حدس بزند. با این بازی علاوه بر تقویت هوش موسیقایی خود، به افزایش قدرت حافظهی کودک خود نیز کمک میکنید.
8- به اصوات طبیعت گوش کرده و توجه فرزندتان را به صداهای مختلف جلب کنید
برای تقویت هوش موسیقایی خود، وقتی به پیک نیک یا کوه و جنگل میروید، یا هنگامی که در سواحل قدم میزنید، توجه کودک خود را به صدای پرندگان، زنبورها، حیوانات، دریا و باد و… جلب کنید. صداها را از هم تفکیک کنید و در مورد هر کدام از کودک خود بپرسید که صدا از کدام سمت یا از چه چیزیست؟ با این کار علاوه بر تقویت هوش طبیعت گرا، هوش موسیقایی کودک خود را نیز تقویت و توسعه میبخشید.
هوش موسیقایی یکی از اولین هوشهایی است که ما از کودکی در خود پرورش میدهیم. هوش موسیقایی نیز مانند سایر هوشها در زندگی و رشد انسان ضروری است. هوش موسیقایی به کودک شما این امکان را میدهد که با افراد دیگر تعامل داشته باشد، تفکر خود را گسترش دهد و مهارتهای سازماندهی و تمرکز خود را توسعه ببخشد. این مهارت ها را می توان از دوران نوزادی هم در کلاس درس و هم در خانه به دست آورد. هر چه بیشتر فرزند خود را در معرض شناسایی ریتم ها، ملودی ها و آهنگ ها قرار دهیم، ظرفیت بهتری برای توسعه این هوش به کودکمان خواهیم داد.
در این مقاله به ارائهی مطالبی در خصوص هوش موسیقایی پرداختیم و پس از تعریف آن، نشانهها و ویژگیهای یک کودک با هوش موسیقایی بالا را مشخص کردیم. در ادامهی این مقاله به مشاغل مناسب برای این کودکان پرداخته و در نهایت چند بازی و سرگرمی برای تقویت هوش موسیقایی در کودکان، معرفی کردیم.
در راستای شناخت بیشتر کودکان، مؤسسهی استعدادیابی تلنتا، دورهای را فراهم کرده که شما با شرکت در این دوره میتوانید با مواردی همچون رفتار و سیر رشد اخلاقی آنها، شناخت هوشهای چندگانه در کودکان، تجزیه و تحلیل موارد مرتبط در تربیت کودکان و…. آشنا شده و در تربیت کودکان و رشد آنها به کار ببرید. اگر قصد دارید به صورت ویژه در ارتباط با این موضوع آموزش ببینید دورهی جامع تربیت مربی و پرورش استعداد کودکان را از دست ندهید. در این دوره شما میتوانید نسبت به هر آنچه که یک مربی برای تربیت فرزندان نیاز دارد مسلط شوید و در مسیر مربی شدن گام بردارید.
از اینکه زمان خود را به مطالعه این مقاله اختصاص دادید سپاسگزارم. حال در قسمت نظرات برای ما بنویسید، که کودک شما برای نشان دادن هوش موسیقایی خود، کدام یک از نشانهها و ویژگیهای عنوان شده در مقاله را از خود نشان میدهد.
یاسمن وزیرزاده
سرپرت تیم نویسندگان تلنتا
میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد آراء: 1

دیدگاهتان را بنویسید